CXXXIII- wycieczka piesza z cyklu „60 + z PTTK” 02 kwietnia 2025r.
Tematem 133. wycieczki krajoznawczo-pieszej z cyklu 60 + z PTTK, zorganizowanej przez Oddział Miejski PTTK w Toruniu była Bateria Nadbrzeżna. W planie wycieczki było dotarcie do Fortu X, ale po drodze doszliśmy do ujścia Małej Wisełki oraz przyczółka promowego.
Bateria Nadbrzeżna (Baterie Grünthalmühle) - lata budowy – 1888-1890. Obiekt położony na lewym brzegu Wisły, na dawnym terenie zalewowym. Przed niszczącymi działaniami rzeki zabezpiecza go wał przeciwpowodziowy, usypany na kilka lat przed rozpoczęciem budowy baterii. Ostatecznie powstała bateria z odkrytymi działobitniami dla siedmiu armat. Pomiędzy stanowiskami dla armat rozmieszczono szerokie ziemne trawersy z niewielkimi betonowymi wnękami na amunicję.
Specyficzne ukształtowanie wału artyleryjskiego, w kształcie wycinka ośmioboku, umożliwiało ostrzał w sektorze 135o. Dzięki temu ogień baterii pokrywał nie tylko fragment linii kolejowej, ale także koryto rzeki i terasę zalewową lewego brzegu Wisły.
Od strony czoła i lewego barku baterię otaczała nawodniona fosa o szerokości 34 m2, zasilana przez wody gruntowe. Prawy bark był osłonięty nasypem wału przeciwpowodziowego. Na przeciwskarpie fosy i po lewej stronie schronu przygotowano pozycje strzeleckie dla piechoty.
W 1920 roku, po przejęciu twierdzy przez wojsko polskie, bateria została zakwalifikowana jako fort piechoty z możliwością zakwaterowania w nim 80-osobowej załogi.
Po II wojnie światowej obiekt był wykorzystywany na różne sposoby. W latach 60. ulokowano w nim magazyny toruńskich Zakładów Graficznych. W późniejszym okresie został przejęty przez Zmotoryzowane Odwody Milicji Obywatelskiej (ZOMO), które opuściły go pod koniec lat 80.
Obecnie bateria jest opuszczona i systematycznie dewastowana. Kilka lat temu pojawiła się inicjatywa adaptacji dzieła na cele turystyczne, jednak do tej pory ich nie zrealizowano. Obiekt jest dostępny do zwiedzania. (Źródło informacji – Forty piechoty Twierdzy Toruń – M. Giętkowski, A. Kowalkowski).
Następna wycieczka 9 kwietnia 2025 roku.
Spotykamy się o godz. 10.00 – przy Szpitalu Dziecięcym, ul. Konstytucji 3 Maja.
Temat wycieczki to Folwark Bielawy.
Długość przejścia wyniesie ok. 5 km.
Wycieczkę poprowadzą przodownicy turystyki pieszej Teresa i Grzegorz Karasiewicz.
Przebieg trasy do wpisania w książeczkach OTP:
02.04.2025r. Toruń, – pl. Armii Krajowej, ruiny zamku Dybów, przejście szlakami pieszymi czarnym, niebieskim oraz pielgrzymkowym św. Jakuba, Fort X, wałem do pl. Armii Krajowej. - („Bateria Nadbrzeżna” –60+ z PTTK) 8 km.
Relację przygotował Grzegorz Karasiewicz – przodownik turystyki pieszej.