CLXXXIX- wycieczka krajoznawczo piesza z cyklu „60 + z PTTK” 

27 maja 2026r. 

 

           Tematem 189. wycieczki krajoznawczo-pieszej z cyklu 60 + z PTTK, zorganizowanej przez Oddział Miejski PTTK Toruniu, były Starodruki w zbiorach Książnicy Kopernikańskiej. Trasa wycieczki prowadziła ulicami Starego Miasta do siedziby Książnicy Kopernikańskiej. Tam uczestnicy wzięli udział w wykładzie Pani Justyny Gierszewskiej pt. „Historia Torunia ukryta w starych drukach Książnicy Kopernikańskiej”, a następnie zwiedzili wystawę starodruków. Kolega Grzegorz pogratulował pozostałym uczestnikom zdobycia Odznaki „Turysta Senior” pierwszego stopnia i wręczył pamiątkowe legitymacje.

„Historia Torunia ukryta w starych drukach Książnicy Kopernikańskiej”  - wykład pani Gierszewskiej przybliżył uczestnikom historię bibliotek toruńskich. Najwcześniejsze znajdowały się przy klasztorach franciszkanów, dominikanów, w kościołach Świętych Janów oraz Świętego Wawrzyńca. Swoją bibliotekę posiadała również Rada Miasta Torunia. W 1594 roku założono bibliotekę w Gimnazjum Akademickim. W 1785r. powstała Biblioteka Towarzystwa Naukowego. Księgozbiór pochodził głównie z darów oraz depozytów pomorskiej inteligencji i ziemiaństwa. W Bibliotece Coppernicus-Verein fur Wissenschaft und Kunst gromadzono książki i czasopisma naukowe, głównie kopernikana, z dziedzin astronomii, matematyki i fizyki. Książnica Kopernikańska powstała w 1923 roku z połączenia księgozbiorów Rady Miasta, Gimnazjum Akademickiego, Towarzystwa Naukowego oraz Coppernicus-Verein fur Wissenschaft und Kunst.

               Stare druki znajdujące się w zbiorach Książnicy zawierają następującą tematykę: filologia nowożytna, historia, nauki matematyczne i przyrodnicze, astronomia, prawo, teologia, medycyna i inne. Zostały one podzielone na działy: Polonica, Copernicaca, Thoruniensia. Następnie uczestnicy poznali drukarzy toruńskich: Stanisław Worffschaufell-Reiss (wydrukował jedynie 6 druków), Melchior Nehring (wydrukował 46 druków – okolicznościowe, religijne, szkolne, rozprawy i dzieła naukowe dla Gimnazjum Akademickiego), Andrzej Koteniusz (czołowa drukarnia w Rzeczypospolitej, wydrukowała ok. 130 druków – pisma religijne dla luteran, szkolne podręczniki, słowniki, prace profesorów gimnazjum, ustawy i zarządzenia Rady Miejskiej, zbiory wierszy, kalendarze oraz panegiryki), Piotr Jaenichen (drukowano rozprawy i polemiki profesorów gimnazjalnych, przedrukowywano dokumenty historyczne oraz ciekawostki z życia naukowego). Kolejne stare druki zawierały informacje dotyczące funkcjonowania Toruńskiego Gimnazjum Akademickiego – np. ordynacja szkolna z 1568r., zawierały metryki uczniów, ustawy, programy wykładów i zajęć w różnych klasach, podręczniki różnych przedmiotów. W innych opisano wygląd biblioteki czy regulamin w niej obowiązujący (np. Niech proszą o książki bibliotekarza lub jego zastępcę i sami niech ich nie wyjmują i nie odkładają, lecz oddają do rąk dającego; Jeśli znajdą się tacy, którzy będą chcieli uczęszczać do naszej biblioteki niech wiedzą, że to miejsce nie ma być uważane za gospodę i po upływie określonych godzin niech się wynoszą).

               Wystawa starodruków zachwyciła wszystkich. Podczas spotkania uczestnicy poznali fascynujące historie ukryte na kartach dawnych ksiąg, obejrzeli wiele starodruków, w tym pierwsze wydanie dzieła Mikołaja Kopernika "O obrotach sfer niebieskich".

 

Ogromne podziękowania kierujemy do Pań

Justyny Gierszewskiej, kustosza Książnicy Kopernikańskiej

oraz Kingi Wilkowskiej z Regionalia w Książnicy Kopernikańskiej.

 

Następna wycieczka 3 czerwca 2026 roku

Spotykamy się o godz. 10.00 – róg ul. Bydgoskiej/Konopnickiej (od strony parku).

Temat wycieczki „Pałacyk Stefana Mielickiego” 

(udział w wykładzie pani Doroty Kwiatkowskiej + zwiedzanie pałacyku).

Długość przejścia wyniesie ok. 3 km.

Wycieczkę poprowadzi przodownik turystyki pieszej PTTK

Grzegorz Karasiewicz.

Przebieg trasy do wpisania w książeczkach OTP:

27.05.2026r. Toruń, – pl. Rapackiego, Dolina Marzeń, Bulwar Filadelfijski, ul. Łazienna, Szczytna, Chełmińska, Franciszkańska, Słowackiego - Książnica Kopernikańska.– („Książnica Kopernikańska” – 60+ z PTTK) – 3 km.

Relację przygotowała Teresa Karasiewicz – przewodnicząca Komisji Turystyki Pieszej.