CCX- wycieczka krajoznawczo piesza z cyklu „60 + z PTTK” 

21 października 2026r. 

 

            Tematem 210. wycieczki krajoznawczo-pieszej z cyklu 60 + z PTTK, zorganizowanej przez Oddział Miejski PTTK w Toruniu, była „Zieleń Parku Miejskiego”.  Trasa piesza wiodła od CH PLAZA, dalej czarnym szlakiem fortecznym, ul. Przy Cegielni, Przybyszewskiego, następnie ścieżką spacerową do pomnika Ławka Schillera w Parku Miejskim. W trakcie przejścia prowadząca wycieczkę Teresa Karasiewicz, przodownik TP, przybliżyła uczestnikom historię Parku Cegielnia oraz Lasku Cegielnia. W grupie była Solenizantka Urszula, a więc były słodkości i wyśpiewane życzenia.

W dalszej części wycieczki turyści wzięli udział w spacerze dendrologiczno-florystycznym prowadzonym przez doktora nauk przyrodniczych Lucjana Rutkowskiego, zorganizowanym przez Książnicę Kopernikańską w Toruniu. Podczas spaceru pan Lucjan zapoznał grupę z zielenią Parku Miejskiego. Przekazał różne informacje i ciekawostki na temat oglądanych drzew, krzewów, kwiatów i roślin zielnych. Uczestnicy zdobyli ogromną wiedzę przyrodniczą. Drzewostan parku to przede wszystkim roślinność rodzima, dobrana gatunkowo do panujących tu warunków klimatycznych. Na zboczach otaczających stawy rosną dęby, brzozy i sosny oraz krzewy liściaste i iglaste. Wzdłuż alei znajdują się wspaniałe okazy klonów pospolitych odmiany czerwonolistnej, sosny pospolitej i cisów oraz sędziwe okazy buków i lip. Uczestnicy spaceru poznali również różne odmiany głogu, buk pospolity, śliwę wiśniową, platana, klon kanadyjski, miłorząb dwuklapowy oraz krzewy liściaste, takie jak: mahonia, tawuła, ognik szkarłatny, trzmielina pospolita, parczelina trójlistkowa, lilak i jaśminowiec. Wycieczka, łącząca przekazywanie wiedzy z bezpośrednią obserwacją środowiska, zakończyła się nad stawami.

 

Serdecznie dziękujemy Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu

oraz Panu Lucjanowi Rutkowskiemu.

 

Park Cegielnia - pierwszy park w Toruniu. Prace nad nim zaczęły się w latach 1817/18 z inicjatywy ówczesnego nadburmistrza Gottlieba Melliena. Park znajdował się w okolicach dzisiejszego schroniska dla zwierząt. Założono go po wojnach napoleońskich, gdy władze Torunia chciały zagospodarować zniszczone przedmieścia. Wtedy były to ogołocone wydmy, które zaczęto obsadzać drzewami, krzewami i roślinami kwietnymi. Właścicielem terenu było miasto. Park składał się z dwóch ogrodów. Jeden z nich, tzw. duży, urządzony był w stylu angielskim, czyli z wykorzystaniem dzikich drzew rosnących tam wcześniej. Leżał na pofałdowanym terenie o zróżnicowanej rzeźbie: małe dolinki i liczne wzniesienia. Natomiast na terenie małego ogrodu znajdowała się restauracja, która była główną atrakcją i ściągała rzesze mieszkańców. Lokal mógł pomieścić nawet 4 tysiące gości. To był piękny budynek, z wielkim placem, na którym stały stoliki i krzesła, ale były też inne atrakcje, takie jak pawilon muzyczny, kręgielnia, piękne kolumnady, fontanna w stylu angielskim, pomnik konny Fryderyka Wielkiego. Park Cegielnia od początku istnienia był nie tylko miejscem spacerów, lecz także imprez kulturalnych. Od lat 30. XIX wieku odbywały się tam co niedzielę koncerty muzyczne. Cykliczną imprezę zawieszono tylko raz w czerwcu 1831 roku z powodu epidemii cholery. Park przestał istnieć w 1934 roku.

 

Park Miejski - to dawny Lasek Cegielnia.  Do połowy XIX w. był to folwark puszczany w dzierżawę. Dopiero na przełomie XIX i XX wieku lasek zaczyna przechodzić metamorfozę. Wytyczono ścieżki, obsadzono skwer krzewami. Pod koniec XIX wieku na terenach pocegielnianych powstały stawy. W 1909 roku wybudowano kamienną grotę z wodotryskiem. W 1914 roku zagospodarowano teren wokół stawów i tak powstał park kuracyjny Kurpark. Były tam stawy z łabędziami i złotymi rybkami, kaskada, fontanna i pijalnia wody mineralnej. Organizowano też "Kurkoncerty”. Zarówno wejście do parku kuracyjnego, jak i koncerty były płatne. Martówka i okolice nie należały do parku. Były dzierżawione jako pastwiska. Duże schody nad Martówkę jeszcze wtedy nie istniały, była tylko ich górna część. W 1937 roku na szczycie tych schodów postawiono pomnik ku czci poległych żołnierzy wojsk balonowych. W 1939 roku został zburzony przez hitlerowców. Kolejny pomnik odsłonięto w 2020 roku. Przy głównej alei stoi pomnik Ławka Schillera, która upamiętnia niemieckiego poetę, filozofa, historyka i dramaturga Friedricha von Schillera (1759-1805), autora m. in. "Ody do radości". Została odsłonięta w 1909 roku, czyli w 150. rocznicę urodzin poety. Zwieńczono ją płaskorzeźbą profilu artysty.

Źródło informacji: Historia parku miejskiego w Toruniu (1817/1818-1939) – Bartosz Drzewiecki, Katarzyna Pękacka-Falkowska.

                                     Następna wycieczka 28 października 2026 roku

Spotykamy się o godz. 10.00 – przy Domu Muz (ul. Poznańska).

Temat wycieczki ”Lewobrzeżne dzielnice Torunia”.

Długość przejścia wyniesie ok. 5 km.

Wycieczkę poprowadzi przodownik turystyki pieszej PTTK

Teresa Karasiewicz.

   W planie zwiedzanie wystawy „Dybów, Małpi Gaj, Podgórz. Tajemnice lewobrzeżnych dzielnic Torunia” w Archiwum Państwowym w Toruniu.

Przebieg trasy do wpisania w książeczkach OTP:

21.10.2026r. Toruń – Plac Skalskiego, szlak forteczny, ul. Przy Cegielni, Przybyszewskiego, Park Miejski - „Zieleń Parku Miejskiego” – 60+ z PTTK) 4 km.

Relację przygotowała Teresa Karasiewicz – przewodnicząca Komisji Turystyki Pieszej.